Colleges met gastdocenten

Gastcolleges

Uiteraard is iedereen die interesse heeft in onze colleges met gastdocenten van harte welkom; dit geldt ook voor studenten die overwegen op het Bernard Lievegoed College for Liberal Arts / Vrije Hogeschool te gaan studeren.

Op het Bernard Lievegoed College for Liberal Arts / Vrije Hogeschool nodigen we in het studiejaar 2009/2010 iedere maandagmorgen doorlopend boeiende gasten uit die ons meenemen in verschillende thema‘s.   

Collegerooster 2009/2010 

10-09-09: Inleiding colleges
drs. Gerrie Strik:  Mens op de Drempel

Bernard Lievegoed, beschouwde het Vrije jaar  als een moderne inwijdingsweg. Wat kan hij daarmee bedoeld hebben? Wie worden er ingewijd? En waarin? Hoe zo en sinds wanneer, eigenlijk?  We gaan het hebben over leren vallen, over oude inwijdingen, in tempels en over oude scholingswegen, en we zullen spreken over moderne inwijdingen,  gewoon op straat,  op het station of bij een oud fort.   Inwijdingen zonder voorbereiding, die zomaar gebeuren, en die van je vragen dat je wakker bent, maar niet al te wakker. Alert bent, maar tegelijkertijd dromend. Inwijdingen die veroorzaken dat je in de war raakt, of juist ontwart.

Drs. Gerrie Strik studeerde Nederlands en Genderstudies aan de UU en is sinds 2003 als docent biografiek en cultural studies verbonden aan de het Bernard Lievegoed College for Liberal Arts. Zij heeft het vak existentiële biografiek ontwikkeld, dat gedurende de afgelopen vier jaar is verdiept, uitgevoerd en opgenomen in het vaste curriculum van het BLC. Zij werkt aan een promotieonderzoek: Hella Haasse: poëtica van de vegetatieve ziel dat in 2012 zal zijn afgerond.

14-09-2009:  Openingscollege BLC-jaar 2009-2010
Manfred van Doorn:  De reis van de held

Joseph Campell schreef het boek ‘De held met de duizend gezichten’, waarin hij de reis van de held beschrijft als een mythologische reis door van de held in twaalf fasen. Dit model bleek een succesformule voor filmscenario’s. De meeste klassieke hollywoodfilms zijn opgebouwd volgens dit model waarbij een held op zijn missie moeilijkheden moet overwinnen om zijn doel te bereiken. Bijna altijd komt hij er gelouterd uit. Op deze collegedag concentreert Manfred zich op de cyclus van de held en de bijbehorende paradoxen. Hij gaat in op de archetypische  beelden in de films, en legt uit waarom ze ons steeds opnieuw zo mateloos  fascineren. En passant bepreekt hij een aantal zijns- en leiderschapsproblemen, schemerige grensgebieden en drempelervaringen. 

Manfred van Doorn is leiderschapstrainer voor het Algemeen Bestuursdienst  Kandidatenprogramma en voor de top van verschillende multinationals en NGO’s . Hij laat mythische en symbolische fragmenten zien die leiders leren denken in metaforen. Hij gebruikt ook fragmenten met echt leiderschapsgedrag en neemt ons van seconde tot seconde mee in wat daar gebeurt. Zijn leiders komen uit zeer verschillende kokers: Clinton, Reagan, Thatcher, Ghandi, Gates, maar ook: Erin Brokovisch, The Matrix, Big Fisch of de Mahabharata komen aan bod.

21 -09-2009:
Ir. Martin van den Broek: Dialogische Oordeelsvorming

De korte lontjes van velen zijn karakteristiek voor deze tijd. Dit leidt snel tot polarisatie terwijl wij elkaar hard nodig hebben. Veel van de strijd in de uiterlijke wereld is een gebrek aan innerlijke strijd om het juiste oordeel. In dit college gaan we interactief opzoek naar antwoorden op vragen als:
• Waar liggen de kiemen van deze polarisatie?
• Hoe ontstaan (voor) oordelen?
• Hoe kan ik mijn lontje verlengen?
• Hoe ga ik de dialoog met mij zelf aan?
• Hoe kan ik de dialoog met de ander aangaan?
We eindigen met praktische tips om je oordeelsvermogen en dialoogvaardigheid al doende in de praktijk te vergroten.
Martin van den Broek (1944), is zelfstandig trainer, coach, organisatieadviseur. Hij is de oprichter van Stichting Dialoog. Deze stichting wil, met het door Lex Bos, in zijn proefschrift 'Oordeelsvorming in groepen. Polariteit en ritme als sleutel tot ontwikkeling van sociale organismen' (Wageningen 1974), ontwikkelde model van Dynamische Oordeelsvorming®. een bijdrage leveren aan een betere wereld.

28-09-2009:
Leo Beth:  Biografisch Bewustzijn

Drieëndertig jaar geleden werd Bernard Lievegoed bij het grote publiek bekend door zijn boek "De  Levensloop van de Mens". Het lijkt nu onvoorstelbaar, maar destijds was de algemene overtuiging vanuit de (ontwikkelings)psychologie dat de menselijke ontwikkeling wel zo'n beetje stopt na het éénentwintigste jaar en dat het leven daarna grotendeels bestaat uit het herhalen van thema's uit erfelijkheid of opvoeding: nature or nurture als goeddeels bepalend voor het volwassen menselijk gedrag. Het is één van Lievegoed's grote verdiensten dat hij een begin heeft gemaakt de menselijke levensloop en de wetmatigheden daarin te beschrijven vanuit het perspectief van de volwassene die zelf verantwoordelijkheid kan nemen voor verdere ontwikkeling en persoonlijke groei. Ofwel leiderschap in eigen leven en werk. Leo Beth zal een aantal hoofdlijnen in de menselijke levensloop schetsen in de hoop dat jullie ná zijn verhaal nog meer vragen hebben dan ervoor.
 
Leo Beth (1953) houdt zich sinds 1990 professioneel bezig met coaching en counseling vanuit medisch-biografisch perspectief. Vanuit zijn ervaring als anthroposofisch huisarts en bedrijfsarts heeft hij zich gespecialiseerd in biografisch werk. Hij begeleidt  in zijn praktijk Pleisterplaats mensen met vraagstukken rond gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en leiderschap in leven en werk. Naast loopbaanbegeleiding en burnoutproblematiek richt hij zich in toenemende mate op zingeving en gewetensvraagstukken. Tevens is hij als docent verbonden aan het Instituut voor Biografiek en vertrouwensarts bij klokkenluidersproblematiek.

05-10-2009:
Mr. Eric van de Luytgaarden:  Gandhi en het belang van authentiek leiderschap

"In een tijd van toenemend cynimse over de kwaliteit van onze managers en leiders herinnert Gandhi ons aan het belang van authentiek leiderschap. In zijn zienswijze stonden dienstbaarheid, morele waarden een eerlijkheid bij leiderschap centraal. En hij wist daarmee een land en zijn 350 miljoen inwoners onafhankelijk te maken van een ware grootmacht Groot-Brittanie. Gandhi's kracht voor onze tijd is dat hij laat zien dat idealisme ook praktisch en effectief beoefend kan worden. Juist in een tijd van globalisering waarin mensen meer met elkaar verbonden zijn dan ooit, is zijn filosofie van belang en geeft ons nieuwe moed"

Eric van de Luytgaarden (1963) was na zijn studie als universitair docent rechtsfilosofie/encyclopedie verbonden aan de Universiteit Utrecht. Hij bekleedde diverse gastdocentschappen, onder meer voor het Nederlands Helsinki Comité in Polen en Bulgarije en was gasthoogleraar aan de Karelsuniversiteit Praag. Als rechter- plaatsvervanger was hij verbonden aan zowel de arrondissementsrechtbank Leeuwarden als Amsterdam. Van de Luytgaarden heeft veel bestuurlijke ervaring. Naast lector is hij organisatieadviseur bij het NPI Instituut voor Organisatie-ontwikkeling in Zeist. In die hoedanigheid treedt hij op als (interim)manager, procesbegeleider bij veranderprocessen en coach. Hij is betrokken bij uiteenlopende maatschappelijke organisaties en heeft vele publicaties op zijn naam staan.
Sinds 2004 combineert hij dit met de functie van lector.

12-10-2009:
Mattijs ten Brink:  Knokken voor Nieuw Leiderschap

Leiderschap van de toekomst gaat over leiders die met hun organisaties een slag durven maken van 'voorschrijven en controleren' wat hun mensen moeten doen naar het geven van vertrouwen en verantwoordelijkheid.
Zoals een loodsmedewerker zei: 'Ze betalen mij hier voor mijn handen maar voor hetzelfde geld kunnen ze mijn hoofd en mijn hart er ook bij krijgen. Waarom willen ze dat niet?'  Zo is het ook veel hoger geschoolden. Zij worden betaald voor hun hoofd, maar voor hetzelfde geld...
Het werkelijk geven van verantwoordelijkheid en vertrouwen, en in vergaderingen behalve je hoofd ook je hart laten spreken en je wil vraagt moed. Het is, zoals ook in je eigen leven, zoveel makkelijker om alles te bedenken en besturen met je hoofd. terwijl je weet dat echte vernieuwing en enthousiasme altijd te maken hebben met je motivatie en je passie.
Voor leidinggevenden in een organisatie is de crux: kan ik de mensen voorleven en bemoedigen om zich als mens 'helemaal' in te zetten en dan ook nog: voor de organisatie en de klant. Wat vraagt dat van jezelf als leidinggevende, in je eigen leven en in je organisatie?
 
Mattijs ten Brink is directeur bij de KLM en heeft in zijn internationale carriere veel ervaringen opgedaan met leiderschap en leidinggevenden. Bovenstaand thema is voor hem dagelijks de vraag.

26-10-2009:
Prof. dr. Rosi Braidotti:  Fitna or: The Pornography of Representation

The Pornography of Representation refers to the serial repetition of the spectacle of human misery as a narrative of device that consolidates social practices of humiliation and exclusion of unwanted others. In her lecture Rosi Braidotti will argue that “Fitna” as a cultural product fits this format and that it consequently perpetuates the strategy of abjection, hatred and indecent exposure that is central to political pornography.

Rosi  Braidotti is a pioneer in European Women's Studies: currently she is Distinguished Professor in the Humanities at Utrecht University and founding Director of the Centre for the Humanities. Braidotti’s philosophical project investigates how to think difference positively, which means moving beyond the dialectics that both opposes it and thus links it by negation to the notion of sameness. 

02-11-2009:
Barbara Driessen: Sensitieve intelligentie, ziekten van deze tijd en haar kansen

Een op de zes mensen wordt geboren met een vorm van hooggevoeligheid. Deze mensen zijn vaak spiritueel gericht. Hooggevoelige mensen krijgen veel meer prikkels binnen dan niet-hooggevoeligen. Deze prikkels kunnen zich aandienen als inspiratie, maar moeten wel herkend, begrepen en gefilterd worden. Daardoor hebben zij meer ruimte en tijd voor zichzelf nodig. Dit leidt vaak tot onbegrip in de omgeving, die hooggevoeligheid dikwijls verwart met overgevoeligheid of kwetsbaarheid. Hoe weet je nu dat je een hoogsensitieve persoon bent? Meestal voel je dat intuïtief zelf aan maar enkele aanwijzingen hierin zijn: in gezelschap snel overweldigd raken door emoties en gevoelens, overgevoeligheid voor lawaai, grote verbeeldingskracht en fantasiewereld, die meestal niet door anderen begrepen wordt, afhankelijkheid van goedkeuring. Ook moet je omgeving rustig zijn, omdat je sfeergevoelig bent en veel prikkels opneemt.

Barbara Driessen is docente Levenskunst, schrijfster en therapeut.

09-11-2009:
Prof. Ir.  Klaas van Egmond:  Zonder wij geen ik, samenhang in een uiteenvallende maatschappij

In de huidige 'post-moderne' tijd gaan oude bindingen verloren, fragmenteert de samenleving tot afzonderlijke individuen en weten mensen niet meer waar ze bijhoren. Identiteit is niet langer vanzelfsprekend. Steeds meer moeten de mensen het maar zelf uitzoeken en huist dardoor gaan ze voorbij aan wat ze delen met elkaar. In dit collge worden vragen gesteld naar de rol van eigenheid en identiteit en hoe dit in een werkzame samenhang kan worden gebracht met de gemeenschap. Hoe bepalend kan een cultuur en een levenswijze zijn, als de samenhang daardoor onvermijdelijk en steeds weer opnieuw wordt doorbroken? Wat brengt ons weer naar elkaar toe?

Prof. Ir. Klaas van Egmond (1946) studeerde voedseltechnologie aan de Landbouwuniversiteit te Wageningen. Sinds 1989 was hij als directeur Milieu van het RIVM verantwoordelijk voor het gehele milieuonderzoek van het instituut. per 1 januari 2008 is hij benoemd als faculteitshoogleraar bij de faculteit Geowetenschappen van de Universiteit Utrecht . Van Egmond is een nationaal en internationaal erkende autoriteit op het terrein van milieu alsmede een bruggenbouwer tussen het meer fundamentele onderzoek in de milieuwetenschappen en de grote maatschappelijke vragen vanuit de overheid en de samenleving. 

16-11-2009: 
Marianne Thieme:  Het gelijk van de Dieren, het geluk van de mensen.

Eigenlijk weten we het allemaal allang. De meeste dieren hebben geen leven. Kippen worden gefokt in dieronterende omstandigheden, hun snavels worden afgeknipt zodat ze elkaar niet kunnen verwonden. Varkens en koeien zien ook vaak het daglicht niet en sterven soms al in de vrachtwagen op weg naar het abattoir. Toch eten we gewoon ons dagelijks lapje vlees, misschien van de groene slager maar evenzo vaak gewoon van de supermarkt. Blijkbaar overtuigen de argumenten van dierenleed ons niet. Marianne Thieme probeert in haar college  mensen op heel andere wijze te overtuigen. Wereldwijd is de veehouderij veel vervuilender dan het verkeer en alle andere vormen van vervoer samen. Als we met z’n allen drie dagen geen vlees eten, heeft dat op de uitstoot van broeikasgassen hetzelfde effect alsof we drie miljoen auto’s van de weg zouden halen. Marianne Thieme is zeker geen moraalridder, maar laat zien dat een kleine verandering in je leefpatroon grote gevolgen kan hebben. Lees en overtuig jezelf!   Of doe als koningin Beatrix en eet voortaan één dag per week geen vlees. Tijdens het college worden fragmenten getoond uit de film 'Meat the Truth', de klimaatfilm van het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren.

Marianne Thieme (1972) is dierenactiviste, juriste, publiciste en politica. Zij is voorzitter en fractievoorzitter van de Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer en schrijfster over dierenrechten.

23-11-2009
Mr. Toon Schmeink:  Journalistiek en Ethiek

Normen en waarden moeten de boel bij elkaar houden. Helaas zijn uw normen en waarden de mijne niet en omgekeerd. Hoe komen we in de samenleving dan toch tot een werkbaar geheel van beginselen en regels, waarvan de kans dat zij worden nageleefd nog enigszins acceptabel is. In de wereld van de Nederlandse journalistiek opereert al 25 jaar een corrigerend orgaan – de Raad voor de Journalistiek – die is voortgekomen uit de beroepsgroep zelf en waarvan de uitspraken in het vak meestal worden gerespecteerd. Dat laatste gaat niet altijd van een leien dakje. Maar hoe verhouden richtlijnen, regels en normen zich tot dat grote goed van de Vrijheid van meningsuiting, zo ongeveer ons belangrijkste grondrecht. Graag gaat de inleider in discussie over normen en waarden en de naleving ervan in de hedendaagse journalistiek. Hij rekent op een kritisch gehoor.   . 
Mr. Toon Schmeink studeerde internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1963 tot 1996 was hij werkzaam op de redactie van het Amsterdamse dagblad Het Parool in vele verschillende functies maar het langst als wetenschapsredacteur; en ten slotte van 1987 tot 1996 als adjunct hoofdredacteur. Verder werkte Schmeink enkele jaren als eindredacteur van een bestuurlijk juridisch vakblad op het terrein van waterstaat en waterbeheer. Tevens doceerde hij politiek en recht aan de School voor Journalistiek in Utrecht en in Zwolle. Vanaf 1996 geeft hij, naast zijn werk als journalist, cursus journalistiek schrijven aan HBO’ers en academici. Schmeink was van 2001 tot 2009 lid van de Raad voor de Journalistiek.


30-11-2009:
Prof. Dr. Thomas Ehring:  Piekeren

Prof.dr. Thomas doet onderzoek naar piekeren en interventieprogramma's om piekeren te stoppen. Hij werkt samen met de grote namen op dit gebied. Het college kan is in het Nederlands.  
Thomas Ehring studied psychology at the Universities of Mainz and Hamburg (Germany) and was a visiting research student at the Department of Psychiatry, University of Oxford (UK). Between 2001 and 2004, he was a PhD student at the Institute of Psychiatry, King's College London (UK) and was awarded a 'Wellcome Prize Studentship' by the Wellcome Trust (UK). His PhD project focused on cognitive factors involved in the development and maintenance of PTSD, phobias and depression following accidents (supervisor: Professor Anke Ehlers). In 2004, he became a lecturer at the Department of Psychology, University of Bielefeld (Germany). Since 2007, he is an Assistant Professor at the Department of Clinical Psychology,University of Amsterdam. 

07-12-2009:
Rob Wijnberg 

Rob Wijnberg (1982) is columnist, journalist, filosoof en publicist. Rob Wijnberg studeerde filosofie aan de Universiteit van Amsterdam; daarvoor studeerde hij bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en deed hij één jaar Toneelschool Amsterdam. Hij is de jongste opinieredacteur van NRC Handelsblad en nrc.next.

14-12-2009:
Jan Bas Loman en Pegah Shabazi:  Van Mahabharata tot de vreemdelingen fee

In het college wil ik verslag doen van mijn zoektocht naar de betekenis van enkele grote verhalen uit de mensheid voor de mens van nu. Voor jou en voor mij. Ik richt mijn aandacht vooral welke keuzes mensen maken in het spanningsveld tussen angst en vrijheid. Vandaag probeer ik de verhaallijnen van de Mahabharata ( mijn project ), het adventverhaal en onze eigen biografieën zichtbaar te maken in ons streven de weg vrij te maken voor ... het leven van onze waarheid?
 
Jan Bas Loman is adviseur en coach. Zijn ene verhaallijn loopt van automatisering, informaticivoorziening,  - bestuurlijke - organisatiekunde - naar de belevingswereld van de mens. De theorie van de levende systemen ( chaos theorie ) is hierin zijn richtsnoer. Hij werkte langdurig als senior partner bij Twijnstra Gudde. Een tweede lijn vanaf mijn Vrije School waar ik intens kennismaakte met mythologieën en verhalen, 15 jaar Vrije jeugdkerk en kampen, mijn vaderschap en bestuurder en freelance docent aan de Vrije Hogeschool. De elementen uit de verhaallijnen  kun je tot andere verhaallijnen samenvoegen.

04-01-2010:
Jeroen Lutters: Introcollege 2010: Liberal Arts, de toekomst van het onderwijs.

11-01-2010: (gewijzigd tijdstip: 13.00 - 17.00 uur)
Sylvia Mastenbroek: Beelden van vrouwelijk leiderschap

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen voor hun ontwikkeling als leider behoefte hebben aan meer (voor)beelden van leidinggevende vrouwen en vrouwelijke mentoren. Beelden die traditiegetrouw in onze maatschappij niet zo snel op ons (innerlijk) netvlies verschijnen.

Doel van deze dag is dan ook om je te laten genieten van inspirerende beelden waarin leidinggevende vrouwen stralen en om die beelden te verbinden met je eigen leven. Uit de beelden kun je competenties, kracht en mentoren halen die je voor je eigen leiderschap kunt inzetten. Het gaat dan zowel om leiding geven aan je eigen leven, als om leiding geven aan anderen of een organisatie.

Werkwijze
De beeldentocht van deze dag wordt geordend volgens de twaalf fasen van ons Double Healix ontwikkelingsmodel voor leiderschap, de Reis van de Heldin. Uitdagingen, weerstanden, prachtige mentormomenten, drempels, triomfen, spiegelingen, beproevingen, kernwaarden en dienende elixers worden in beeld gebracht als vruchten van de reis.
We zullen een hele cyclus van een heldin of vrouwelijk leider bekijken. Daarnaast nemen we specifieke gedragingen van een aantal vrouwelijke leiders onder de loep. Met oefeningen en imaginaties zullen we je in de gelegenheid stellen om de fasen van het model en de getoonde beelden meer met je eigen levensloop te verbinden.
De dag heeft een interactief, participerend karakter.

Welke beeldfragmenten kun je verwachten?
Het wordt een inspirerende combinatie van vaak gevraagde fragmenten en geheel nieuwe fragmenten uit films, documentaires en eigen opnames. Films en series zoals Commander in Chief, Freedom Writers, Chocolat, As it is in Heaven, The West Wing, Norma Rae, Stepmom, The Contender, The Ballad of Narayama, Y Tu Mama Tambien, Pleasantville en The Miracle Worker. Ook werken we met documentaire beelden van vrouwelijke leiders, zoals Ellen Johnson Sirleaf, Carli Fiorina, Anne Mulcahy, Angela Merkel, Hillary Clinton, Margareth Thatcher, Mariënne Verhoef of Eleanor Roosevelt. En tonen we inspirerende beelden uit het familiale leven en culturele circuit. De uiteindelijke selectie van fragmenten is een verrassing…

Voor wie?
De dag is toegankelijk voor studenten van het BLC die zich willen voeden met beelden van leidinggevende vrouwen en hiervan willen leren. Ook mannen zijn dus van harte welkom.

Door wie?
De presentatie is in handen van Sylvia Mastenbroek. Sylvia houdt zich al lange tijd bezig met het zichtbaar maken van levens van vrouwen, in relaties, in organisaties, in de maatschappij. Zij stimuleert mensen en bedrijven om de doorstroom van vrouwen naar hogere posities te bevorderen. Sylvia is klinisch psycholoog, algemeen directeur van Double Healix B.V. en van oorsprong wetenschappelijk onderzoeker.

18-01-2010:
Dr. Iris van der Tuin (Universiteit Utrecht): Gender in media, kunst en cultuur 

Na de studiemiddag ‘Beelden van Vrouwelijk Leiderschap’ (zie hierboven) zal Iris van der Tuin ingaan op de beelden die wij daar gezien hebben. Zij zal dit koppelen aan het begrip ‘Gender’ en hier een uitgebreide inleiding over geven. Duidelijk zal dan worden hoe gender en etniciteit doorwerken in de productie, de consumptie en de wetenschappelijke interpretatie van culturele uitingen. Ook zal een klein begin gemaakt worden in hoe je deze begrippen kunt integreren en toepassen op uiteenlopende objecten: literatuur, geschiedenis, film en andere vormen van populaire cultuur, taal en nieuwe media.

Dr. Iris van der Tuin is assistant professor at Gender Studies, Department of Media and Culture Studies and the Research Institute for History and Culture, Utrecht University. Van der Tuin is co-president of ATGENDER, the European Association for Gender Research, Education and Documentation

01-02-2010:
Dr. Betinna Papenburg: The Grotesk Body

My research starts from the observation that the development and application of various ‘body technologies’ such as in vitro fertilisation, cosmetic surgery and genetic engineering are accompanied by a plethora of images of incomplete, multiplied, excessively fragmented and reassembled, as well as technologically altered and grossly deformed bodies surfacing in Art Cinema and Hollywood films alike. These images stand in sharp contrast to representations that reproduce and shape the bodily ideal through other widespread visual practices of mass-media.
The research project seeks to comparatively consider imaginations about the intertwining of technological transformations and social changes. It is argued that the interplay between new technologies and reconfigurations in the social sphere is articulated as well as generated by ideas about fragmentation and excessivity of the body. By introducing the concept of ‘the grotesque body’ (thus following the line of Mikhail Bakhtin) to the debate on the body’s social significance, a path shall be laid out towards the re-constitution, subversion and transformation of gender identity.
In critical extension of Bakhtin’s argument the proposed research aims to explore the hypothesis that cinematic representations of female bodies beyond normative boundaries are symptomatic of two distinct yet interrelated processes: While the ubiquity of performing the grotesque body is indicative of rising uncertainties, tensions and contestations about imagined realities of technological changes, this phenomenon simultaneously expresses as well as organizes and produces collective images of resistance against a range of socially institutionalized norms and values. This hypothesis shall be addressed by combining hermeneutic approaches with semiotic and performative stances.

Sleutelwoorden in dit college zullen zijn: body politics, sexuality, abortion, pregnancy, motherhood, Cosmetic surgery.

Dr. Bettina Papenburg, Marie Curie Post-doctoral Research Fellow at Graduate Gender Programme, Department of Media and Culture Studies, Research Institute for History and Culture, Utrecht University.

08-02-2010:
Prof. Dr. Gloria Wekker: Gender en etniciteit
Nesten Bouwen op een Winderige Plek. Denken over Gender en Etniciteit in Nederland.

I think, therefore I am (Descartes).
I am, therefore she is (Rosi Braidotti).
I am, therefore, I resist (Chandra Talpade Mohanty1).
I am, because we are and because we are, I am (John Mbiti2)

Strong women/ know the taste/ of their own hatred/
I must always be/ building nests/ in a windy place/....
Zo begint de Afrikaans - Amerikaanse/Caraïbische -dichteres Audre Lorde (1934-1992) haar korte gedicht “Portrait” in de bundel The Black Unicorn3. Al in de eerste, overrompelende regel maakt Lorde een verbinding tussen sterke vrouwen en haat, en ze biedt ons daarmee een nieuw vrouwbeeld aan, dat meer ruimte biedt dan de traditionele beelden. “Ik moet nu eenmaal altijd/ nesten bouwen/ op een winderige plek/”, zo typeert de ik-figuur zichzelf vervolgens. Elders beschrijft Lorde haar complexe, intersectionele identiteit: krijgsheldin - dichteres - zwarte lesbiënne - moeder van twee kinderen – partner in een interraciale relatie. In welk gezelschap ik mij ook bevind, verzucht ze, er valt altijd wel wat te bevechten. Lorde roept in “Portrait” een krachtig beeld op: een ik, dat net als een vogel, fladderend tegen de wind optornt, dat futiele en energieslorpende bewegingen maakt om een nest te bouwen, waar het veilig toeven is, waar ze zich “thuis” kan wanen. Haar beeld treft mij vanwege de blinde gedrevenheid waarmee vogels hun programma uitvoeren, takjes en plukjes stof aanvliegend om zich op de meest onwaarschijnlijke plekken te nestelen. Veel mensen zijn er ook toe gehouden nesten te bouwen op winderige plekken: zwarten, migranten en vluchtelingen in de Nederlandse samenleving; en in de academie iedereen die niet - wit en niet - mannelijk is. Ik begin mijn college met Audre Lorde, omdat haar werk mij al enkele decennia inspireert. Zij is een van de vormgeefsters van het intersectionele denken, waarvoor ik uw aandacht wil vragen. Het zijn, internationaal gezien, vooral vrouwen van kleur die tijdens de tweede feministische golf dat denken begonnen te formuleren en te ontwikkelen.

Prof. Gloria Wekker is a social and cultural anthropologist (MA: UVA 1981, PHD: UCLA 1991), specializing in Gender Studies, Sexuality Studies, African American Studies and Caribbean Studies. Wekker has held the IIAV-chair on Gender and Ethnicity at the Faculty of the Arts of Utrecht University from 2001 on. She is the coordinator of the one-year MA programme "Comparative Women's Studies in Culture and Politics" as well as the director of GEM, the expertise center on Gender, Ethnicity and Multiculturality in higher education at the same university.

Dinsdag 16-02-2010, aanvang 13.00 uur:
Herman van Veen: Selma

15-03-2010:
Hanke Drop: Arabische cultuur

22-03-2010:
Hanke Drop: Marokkaanse cultuur

29-03-2010:
Dr. Eva Midden (Universiteit Utrecht): ‘Multiculturalisme en vrouwen in Nederland'

Multiculturalisme, Islam en integratie zijn belangrijke thema's in het huidige politieke debat in Nederland.
Migranten zouden zich meer moeten aanpassen aan de zogenaamde Nederlandse cultuur.
Een veelgehoord argument hiervoor is dat veel minderheidsculturen, maar met name Islam, vrouw onderdrukkend zouden zijn.
In dit college wil ik ingaan op dergelijke stellingen, aangeven wat er problematisch aan is en tevens een aantal handvaten aanreiken die ons helpen om anders over deze discussies na te denken. Deze zullen in de 2e helft van het college toegepast worden in een discussie over Ayaan Hirsi Ali's Submission

05-04-2010
Dr. Marta Zarzycka: Feminist art criticism

In this lecture I address the visual sphere from a gender sensitive perspective. I map out the main concerns of feminist visual analysis, the fields of interest it covers and the methods it deploys to make sense of the visual aspects of the time and age we live in. Although images of women have been prevalent in Western art history for centuries, patterns of traditional gender divisions and hierarchies are still omni-present, producing and exhibiting the female body within the tension between over-visibility and abandonment. Against this background, the underlying conviction of feminist theory is that in order to be able to change the lives and material circumstances of women we need different and/or adequate images to identify with and/or different ways of reading images in order to stretch up traditional interpretations of them. Gender and post-colonial studies have brought very specific questions into the analysis of images. These questions are not only academic, but concerned with the larger scope of knowledge, power and their inter-connections. What are the politics of representation and the laws of inclusion and exclusion (i.e. what has been left outside the frame)? What are the power relations within an image, and who controls them? Can we consider images globally, or do we have to start from our own situatedness, be it within a certain culture, a physical space or a discipline?

Dr. Marta Zarzycka | Assistant Professor | Genderstudies | Faculty of Humanities | Utrecht University

12-04-2010:
Shervin Nekuee: Moderniteit en Islam

Hoe gaan we om met de moderniteit in Islamitische landen. 
Wat mij zeer interesseert zijn de politie; filosofische en culturele debatten over moderniteit binnen de Islamitische universum. Overigens denk ik persoonlijk dat de debatten binnen de Wereld van de Islam zich vaak binnen in een bredere arena afspelen dan de Arabisch sprekend moslim landen - die binnen de wereld van Islam de minderheid vormen en deze dagen intellectueel de meest "slapende" landen zijn.
Om het anders te zeggen de "Islamitisch Welvaart partij" van Marokko is ideologisch en strategisch veel meer beïnvloed door AK partij in Turkije dan de moslim broeders in Egypte. Het herleven van Hijab heeft veel meer met de Islamitisch Revolutie in Perzisch sprekend Iran te maken dan met eeuwig versluierd Saoedi-Arabië. . .

Enfin. Ik bezorg heel graag een lezing voor jullie over Ruim een eeuw gedachten en debatten en politiek-culturele stromingen in Moslim Landen over de vraag "hoe gaan we om met moderniteit". Ik maak graag gebruik van wat film fragmenten (youtube) en wat stukken literatuur van het boek "Occidentalisme" van Avishai Magalit en Buruma en Oriëntalisme van Edward Said.

Collegereeks trimester III  Vrij worden in de wereld

10-05-2010:
Carl Big Heart

Verwacht niet van Carl Big Heart dat hij zich laat binden door een titel van een voordracht of ruim van te voren aangeeft wat hij gaat vertellen.
Hij komt, stemt zich af  – vaak door het zingen van één of meerdere liederen uit de traditie van de Native Americans – en begint. Het kan dat zijn eerste woorden voortkomen uit een gesprekje vlak voor het college, een vraag uit het publiek of dat wonderlijke fenomeen dat we “inspiratie” noemen.
Ongetwijfeld zal het thema van deze cyclus: ‘Vrij worden in de wereld’ iets bij hem aanraken en oproepen. Wat maakt de mens in deze wereld nu vrij of onvrij? Welke keuzes kun jij nu in je leven maken daarin in vol respect en verantwoordelijkheid voor de aarde en alles wat leeft en bezield is? Hoe kan bewust zijn jou helpen je dagelijks leven vorm te geven. Ditzelfde geldt ook voor de titel die dit college heeft meegekregen: “ Changin’ times”.  Carl volgt de veranderingen van het eco-systeem nauwlettend en legt in zijn voordrachten regelmatig het verband tussen deze veranderingen en onze eigen intenties en staat van bewustzijn.
Of hij precies zo op deze onderwerpen in zal gaan is Carl’s eigen vrijheid. Ik vermoed wel dat hij door zijn aanwezigheid je een gevoel zal geven van waar een levenlang, consistent onderzoeken en ervaren van de meest wezenlijke menselijke thema’s je kan brengen en je kan helpen om ‘vrij te worden in de wereld’.”

In de periode van 24 april tot 10 mei zal op het terrein naast het Bernard Lievegoed College for Liberal Arts op Landgoed De Reehorst Carl Big Heart een aantal zweethutceremonies verzorgen, waaronder op zondag 25 april een zweethut speciaal voor jongeren. Jullie zijn van harte welkom daaraan deel te nemen. Meer informatie kun je vinden op www.bigheart.nl .

17-05-2010:
Dr. Marta Zarzycka,  Feminist art criticism

In this lecture I address the visual sphere from a gender sensitive perspective. I map out the main concerns of feminist visual analysis,the fields of interest it covers and the methods it deploys to make sense of the visual aspects of the time and age we live in.
Although images of women have been prevalent in Western art history for centuries, patterns of traditional gender divisions and hierarchies are still omni-present, producing and exhibiting the female body within the tension between over-visibility and abandonment.
Against this background, the underlying conviction of feminist theory is that in order to be able to change the lives and material circumstances of women we need different and/or adequate images to identify with and/or different ways of reading images in order to stretch up traditional interpretations of them. Gender and post-colonial studies have brought very specific questions into the analysis of images. These questions are not only academic, but concerned with the larger scope of knowledge, power and their inter-connections.
What are the politics of representation and the laws of inclusion and exclusion (i.e. what has been left outside the frame)? What are the power relations within an image, and who controls them?  Can we consider images globally, or do we have to start from our own situatedness, be it within a certain culture, a physical space or a discipline?

31-05-2010:
Ron Dunselman: In plaats van Ik, wezen en werking van drugs

Waarom gaat er zo'n aantrekkingskracht uit van heroïne, alcohol, hasjiesj, XTC en LSD? Waarom zijn de ongewone, visionaire en andere bijzondere ervaringen zo belangrijk voor de gebruiker? En hoe zijn die ervaringen eigenlijk te verklaren? Deze en andere vragen over drugs en drugsgebruik worden beantwoord in dit bijzondere college van de psycholoog Ron Dunselman. Het uitgangspunt in dit boek is de antroposofie. Centraal in de beschouwingen staat het inzicht dat de mens onbewust deelheeft aan de geestelijke wereld die net zo rijk is aan verschijnselen als de ons bekende, 'gewone' werkelijkheid. Door drugs te gebruiken dring je door in die geestelijke wereld, echter onvoorbereid en daarom op een verwarrende en ook niet ongevaarlijke manier. Door deze benadering werpt Ron Dunselman nieuw licht op drugsverslaving. Hij gaat uitvoerig in op de oorsprong van de verschillende drugs en hun ontwikkeling tot een belangrijke factor in de maatschappij. Hij geeft uitvoerige, beeldende beschrijvingen van het karakter van de verschillende middelen.

Het college dat Ron Dunselman meerdere jaren verzorgd heeft blijkt een zeer waardevol college. In de wandelgangen wordt er veel over nagesproken. Veelal omdat het een opwindend thema is, maar meer nog omdat de verborgen kanten van drugs worden belicht en een andere perceptie op de 'kicks' en de antieke 'dronk der vergetelheid' dan die we dagelijks kunnen zien/ervaren in de media.

07-06-2010:
De Blues van Marcabru
Daan Hofman, cabaretier en liedjeszanger

Hoe zou popmuziek geklonken hebben als het uit Europa was gekomen? Dat is een vraag die mij bezig houdt. Het is een ingewikkelde vraag, want het gaat er namelijk vanuit dat popmuziek ergens anders vandaan komt. Maar is dat wel zo? Waar komt popmuziek vandaan?
Pop(ulaire) muziek zoals dat in de jaren ’50 en ‘60 zijn intrede deed in Europa, kwam uit Amerika. Maar de Amerikaanse cultuur zelf heeft een Europeese achteregrond, omdat het een europeese kolonie was. Toch heeft de muziek die halverwege vorige eeuw uit Amerika kwam overwaaien, een  immense culturele verandering teweeg gebracht in Europa. Er werd gebroken met een lange locale muziektraditie en de nieuwe muziek werd door de opgroeiende generatie omarmt. Inmiddels zijn de politieke verhoudingen verandert en is Europa sterk bezig om haar identiteit her te bepalen. Er is steeds meer interesse naar wat Europees is, en waar het zich juist onderscheidt van andere grootmachten. Ook in Nederland is er nu een herleving van Europeese muziektradities, Het Franse Chanson heeft een nieuw gezicht gekregen, Fado is immens populair, Flamenco leeft voort, en niet te vergeten de opzwepende muziek uit de Balkan die West-Europa in zijn ban heeft. Ook wordt er steeds meer in het Nederlands gezongen, gerapt en gedicht op muziek. Reden genoeg om de vraag dus serieus te nemen; “Hoe zou popmuziek klinken als het direct was voort gekomen uit Europeese muzikale traditie?”
In ‘De Blues van Marcabru’ probeer ik een lijn te trekken vanuit het hart van Europa naar de Blues, die de basis vormt van de Amerikaanse muziek. Deze gedachtengang leidt naar oude liedtradities van de Troubadours via de Katharen en de gnostiek, terug naar de bron het Christendom.
Het is zeker geen analytisch “verantwoord” college van een belezen wetenschapper. Het is een intuïtief en springerig denkproces van een nieuwsgierige artiest. Hier en daar neem ik korte bochten en hoge sprongen, om mijn pad verder te kunnen volgen. Hiermee hoop ik een glimp op te kunnen vangen van wat de Europese ziel is en hoe die zou kunnen klinken in hedendaagse (pop)muziek.

14-06-2010:
Nog niet bekend

21-06-2010:
Slotcollege Jeroen Lutters (rector)
Liberal Education : een blik op de toekomst

De student aan het BLCLA kan nu alleen nog maar een vrij jaar volgen. Het is verder alleen mogelijk, binnen je studie, een minor te volgen. Daarna houdt het op. In de toekomst gaat dit veranderen. Binnen nu en vijf jaar zal het mogelijk zijn, een volledig erkent bachelor programma (en mogelijk ook mastersprogramma) Liberal Arts te volgen aan het BLCLA. In dit college gaat Jeroen Lutters ondermeer in op de vier gebieden die in de toekomst zullen gaan behoren tot de professionele uitstroom mogelijkheden voor een student aan het BLCLA. De gebieden zijn : economie, recht, politiek en onderwijs. De keuze voor deze uitstroom profielen, en de daarmee samenhangende specifieke manier van opleiden, zullen daarbij (in een eerste ontwerp) worden toegelicht. Het college is in belangrijke interactief. De reacties van de huidige studenten en docenten zullen worden gebruikt bij het door ontwikkelen van het ontwerp. Jullie bijdrage is van wezenlijk belang voor de komende generaties studenten, of mogelijk zelfs nog voor jezelf (als je later nog wil instappen).

De studieleiders van het vrije jaar, het bachelor programma en het het master programma zullen aanwezig zijn om met jullie in gesprek te gaan.

Deelnemen aan een van de gastcolleges? Dat kan per e-mail onder vermelding van ‘Gastcolleges’ via:
 

U ontvangt zo spoedig mogelijk een ontvangstbevestiging.