fbpx
In Schitterende Isolatie | column

In schitterende isolatie – Weerstand overwinnen

Toen de Coronacrisis toesloeg, begon de Creative Factory op de Vrije Hogeschool. Studenten hadden de vraag gekregen: wat zou jij willen ondernemen? En daar zat ik dan, thuis, net na de eerste persconferentie van Rutte, met de prachtige plannen van de studenten op mijn laptop. Hoe moest dit verder? De Creative Factory afblazen? ‘No way, teach what you preach’, dacht ik. Hoe kan ik de studenten inspireren om door de weerstand heen te gaan wanneer ik dit zelf niet doe?

Ik drukte op de record-knop van de videocamera en sprak de openingsboodschap in: ‘Ondernemen gaat over de weg van een idee naar onder-nemen; van een luchtkasteel een echt kasteel maken. Het is de kunst van het overwinnen van de weerstand.’ En zo ging het eerste online lesprogramma in 49 jaar Vrije Hogeschoolonderwijs van start.

De Creative Factories waren divers en inspirerend. Een hoorspel rond de Griekse Mythologie startte, en een briefproject aan ouderen. Weer andere Factories ontwierpen een ecologische kalender, een kledingmerk, een jaarboek, en er werden persoonlijke portretten gemaakt van pensionarissen. Ook ging een korte speelfilm in productie.

Het waren de zestien filmmakers, nog maar net van start gegaan, die ik aan de telefoon kreeg met de vraag: ‘Wat moeten we nu?, kunnen we niet net zo goed stoppen?’. Ze hadden het nieuws gehoord dat groepen mensen niet meer bij elkaar mochten komen. Het was even stil. Ik snapte hen. Het maken van een film is een groepsactiviteit.  Wat nu? Ineens begreep ik welke moed dit van ons vroeg: ‘Jullie leven in een tijd die historisch is. Waarom nemen jullie deze tijd zelf niet als onderwerp? Vertel over de isolatie, hoe dit voor jullie is.’

De volgende ochtend was het team opgedeeld in vijf secties: productie, set-design, cinematografie, scenario en regie. Er lag een eerste verhaallijn waarin ze trouw bleven aan de oorspronkelijke intentie: We zijn dit hele jaar al bezig om ons kwetsbaar op te stellen naar elkaar en naar onszelf. Die rauwheid willen we graag visualiseren in een korte speelfilm.’

Een week werd er geschaafd aan het verhaal. Ondertussen was er een locatie gevonden in een appartementencomplex waar een paar van de studenten samenwoonden. Ondanks dat de hele crew niet bij de opnames aanwezig kon zijn, stelden alle secties zich dienstbaar op aan het realiseren van de film. Het student-team ontwikkelde moodboards, kostuumtips, cameraposities en een draaischema.  Toen waren ze klaar voor de opnames.

Als docent is het altijd zoeken naar de juiste balans tussen sturen en loslaten. Hierbij is een blijvende onderzoeksvraag voor mij: hoeveel vrijheid durf ik uit handen te geven? Je werkt in de ondernemersperiode samen met studenten in een netwerkrelatie, samen zijn we verantwoordelijk voor de (leer)omgeving. Binnen het ondernemerschap wordt Integraal Kunstenaarschap verwacht. Kan dat ook? Durf ik het los te laten?

De studenten zetten mij op mijn plaats. Het filmteam was geen uitzondering. De Creative Factory draaide met maximale motivatie op volle toeren: bij het luisterboek spraken stemacteurs de scènes in, hartverwarmende teksten werden op de post gedaan bij het briefschrijfproject, kunstzinnige zelfportretten van studenten verschenen in het jaarboek, professioneel gestileerde tekeningen en recepten werden in de ecologische kalender samengevoegd en de interviews met pensionarissen werden omgewerkt tot persoonlijke verhalen. Luchtkastelen werden werkelijkheid. 

Tijdens de slotpresentaties kwamen we met studenten en medewerkers online samen. Ik kreeg kippenvel bij de ene na de andere presentatie. Wat had deze groep creatieven veel weerstand gekend. Ondernemen tijdens een lockdown is zelfs voor de meest door de wol geverfde ondernemer een uitdaging. Luisterend naar de studenten realiseerde ik mij: weerstand helpt ons inzien hoe sterk onze verlangens zijn. Het is elke keer weer een eigen keus wat je aandacht geeft. De studenten hadden hierin de juiste keus gemaakt: nu waren hun verlangens werkelijkheid.

Na de laatste presentatie zette iedereen zijn microfoon open. Er klonk een daverend applaus vanuit al die verschillende woonkamers in Nederland.

Flore Lutters
Docent, coach en wetenschapscoördinator Vrije Hogeschool

Deze column is de vierde in de reeks ‘In schitterende isolatie’. De eerste column werd geschreven door Gerrie Strik en ging over de scheppende mens in onszelf. Zij gaf het stokje door aan Klaas van Egmond, die schreef over een Brave New World na de coronacrisis. Daarna volgde Joost Röselaers, met een column over het hebben van een roeping.

Lees ook het Filmblog dat Flore voor ons schreef!

Deel deze pagina: