fbpx
In Schitterende Isolatie | column

In schitterende isolatie – Je droom leven

The apparition of these faces in the crowd:
Petals on a wet, black bough.
– Ezra Pound, 1913

Wegkijken

Wanneer begon het, het wegkijken? Je bent in een baan gerold die goed verdient of in een studie die een mooie toekomst belooft. Je moet dus even doorzetten, maar na een aantal weken voelen je benen als lood. ’s Ochtends ben je ontmoedigd door alle uitdrukkingsloze gezichten in de trein, de blik strak gericht op een iPhone. Is dit het leven waar je nu deel van uitmaakt? De rat race van ons hedendaagse bestaan?

Je voelt je me met de dag vermoeider worden, wanhopiger eigenlijk. Op het werk, in de collegezaal of op Zoom is het al niet veel beter, de dagen dat je een echt goed gesprek voert zijn zeldzaam, de dagen dat je achter je computer zit niet. Je wilt het niet zien als alleen maar zwaar en vervelend, je woont ook leuke bijeenkomsten bij en er zijn dagen dat je niet de hele dag over het scherm gebogen zit. Maar toch: bij veel gesprekken, vergaderingen en meetings kun je alleen maar denken: is dit nu werkelijk de bedoeling?

Langzaam maar zeker merk je dat je met je rug naar de toekomst staat, waar je onontkoombaar heen geblazen wordt. Hoe leer je je eigen bedoeling vinden en uitdrukken? Hoe wil je leven? Kijk niet weg: alles wat mooi is, is waar. En alles wat lelijk is, staat op gespannen voet met de waarheid van jouw leven.

Je droom leven

Misschien heb je een oud boek dat meer voor jou betekent dan voor anderen. Herinner je je, ijsberend op het perron, al die andere keren dat je wachtte. Soms voert de wind vergeten geuren met zich mee en ben je zo onder de indruk van een gesprek, een film, een boek, dat je een belangrijke beslissing neemt. Je krijgt uit het niets een inzicht over waarheen jouw leven zich beweegt. Conformeren of dwarslopen? Waar vergat je je dromen? Je droom leven betekent niet dat je wilt ontsnappen aan de inmenging van anderen, dat je bang bent om gemanipuleerd te worden en kleiner gemaakt te worden dan je bent. Je droom leven betekent: leren onderscheid te maken tussen de dingen die jou van jezelf vervreemden en de dingen die je vrijer maken, omdat ze je dichter bij jezelf brengen. Hoe de ‘forward energy’ te voelen waar het leven naartoe beweegt?

Een leven begint – net als grote kunst – met een grootse beweging van vitaliteit en een verlangen naar waarheid, menselijkheid en schoonheid, en gaandeweg leren we een vreemde les. Dan leren we iets waardoor ons leven groter en dieper wordt: dat is wanneer we falen. Succesverhalen maken populair en feel good stories ook. Maar ze verhullen dat mensen wezens zijn met een barst van binnen, zeer vatbaar voor alles wat zich op het randje van het niets beweegt. Wie behoedzaam te werk gaat, vindt echter een gebied waarin zij vrij is, hoewel zij zich voortdurend afhankelijk voelt, en waar zij de afhankelijkheid waaronder zij lijdt, ter zijde kan schuiven om een aarzelende eerste stap te zetten.

Je droom leven is in essentie een heel broze ervaring. Het is het tegenovergestelde van fier heldendom of plotselinge bekering. Heldendom is: zeker zijn waar het naar toe beweegt. Je moet eerst heel wat weten, goede cijfers halen, je leven op orde hebben, cum laude afstuderen, een inkomen hebben en een hypotheek. Heldendom is op je tenen lopen, je groter en sterker voordoen dan je bent. Uit het raam staren en dromen van een ander bestaan is dat niet. Je falen is niet het einde van je dromen. Het is ook geen somber verhaal. Je menselijke zwakte maskeren en als je falen op tafel komt afgeschreven worden, dát is een somber verhaal. Maar jouw verhaal eindigt niet wanneer je teleurgesteld raakt in je keuzes, wanneer je faalt of wegvlucht, wanneer je niet voldoet aan je eigen standaarden. Daar begint het.

Je droom leven is niet een soort doe-het-zelf-pakket: je hoort een inspirerend verhaal, je krijgt wat aanwijzingen, ‘doe vooral dit en dat’, ‘doe je best, maak er wat van’. Als je zo leeft, zal je zien hoe vermoeiend het wordt. En je zult ook merken hoe arrogant je wordt (want jij doet het heel goed, en als anderen dat nu ook maar deden zoals jij), of hoe mistroostig je wordt (ik faal, ik kan het niet goed genoeg doen).

Je droom leven is aan het einde komen van jezelf, en van al je doe-het-zelf-pogingen. Een autonoom bestaan begint daar waar je een drempel overgaat en je aarzelend houvast vindt in de overgave aan iets groters dat niet meer alleen in jezelf is. Noem het ‘de wereld’, of ‘de aarde’, of ‘de ander’. Maar wees een autonoom kunstenaar, of je nu student, verpleegster, docent, arts, ingenieur of vuilnisophaler bent. Daar waar jij je bedoeling vermoedt en je vermoeden leeft, ben je een dromer en een kunstenaar. Een droom leven is onderdeel worden van de grote biografie van de mensheid. In jezelf geloven is niet zomaar een idee. Het is een weg. Het is een werkelijkheid die om je heen komt te staan, die je vormt, troost en roept.  

Gerrie Strik
Rector Vrije Hogeschool

Deze column is de vijfde in de reeks ‘In schitterende isolatie’. De eerste column werd ook geschreven door Gerrie Strik en ging over de scheppende mens in onszelf. Zij gaf het stokje door aan Klaas van Egmond, die schreef over een Brave New World na de coronacrisis. Daarna volgde Joost Röselaers, met een column over het hebben van een roeping. Vorige week las je de column van Flore Lutters, over het overwinnen van weerstand.

Zoek jij verrijking naast je werk en sociale leven? Wens je een verandering in je loopbaan en wil je die wens onderzoeken? Met Liberal Arts Life Coaching zet je een stap terug om te onderzoeken waarom je doet wat je doet. Meer weten? Klik hier.

Deel deze pagina: